Từ ngày 1/7/2025, theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược 2024 (Luật số 44/2024/QH15), các nhà thuốc và quầy thuốc chính thức được phép kinh doanh thuốc theo phương thức thương mại điện tử. Đến năm 2026, chuyển đổi số trở thành xu hướng bắt buộc giúp cơ sở bán lẻ thuốc mở rộng kênh online hợp pháp, tăng tiếp cận khách hàng và tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.
Luật số 44/2024/QH15 (có hiệu lực từ 1/7/2025) sửa đổi khoản 2 Điều 6 và điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Dược 2016, cho phép hoạt động mua bán thuốc, nguyên liệu làm thuốc qua sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng TMĐT bán hàng, website có chức năng đặt hàng trực tuyến — ngoại trừ hành vi bị nghiêm cấm tại địa điểm không ghi trên Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược. Đây là cơ sở pháp lý cao nhất hợp pháp hóa kênh bán hàng online sau nhiều năm chờ đợi.
Thông tư 11/2025/TT-BYT (ban hành ngày 16/5/2025, hiệu lực 1/7/2025) sửa đổi, bổ sung Thông tư 02/2018/TT-BYT về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (GPP) đã quy định chi tiết điều kiện triển khai. Cụ thể:
- Cơ sở phải có văn bản thông báo hoạt động bán lẻ thuốc theo phương thức thương mại điện tử gửi Sở Y tế nơi đặt địa điểm kinh doanh trước khi bắt đầu (theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Thông tư). Khi ngừng hoạt động phải thông báo theo Mẫu số 02.
- Bắt buộc tổ chức tư vấn, hướng dẫn trực tuyến về cách sử dụng thuốc, bảo quản thuốc thông qua thiết bị, công nghệ thông tin (audio, video hoặc tin nhắn dữ liệu) trước khi bán. Chỉ được bán sau khi đã tư vấn xong và phải lưu giữ thông tin liên hệ người mua cùng tóm tắt nội dung tư vấn.
- Phải có thiết bị và triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối mạng, đảm bảo kiểm soát xuất xứ, giá cả, nguồn gốc thuốc mua vào – bán ra; liên thông dữ liệu với hệ thống thông tin về dược theo quy định của Bộ Y tế về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.
Nghị định 163/2025/NĐ-CP (ban hành 29/6/2025) hướng dẫn thi hành Luật Dược sửa đổi cũng làm rõ trách nhiệm của cơ sở bán lẻ khi tham gia TMĐT.
Bí kíp bán hàng online hợp pháp năm 2026
Dựa trên các quy định trên, các nhà thuốc, quầy thuốc cần thực hiện ngay các bước sau để tránh vi phạm:
1. Chuẩn bị pháp lý đầy đủ: Cập nhật Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược và GPP theo Thông tư 11/2025/TT-BYT, bổ sung phạm vi kinh doanh TMĐT nếu chưa có. Gửi thông báo Sở Y tế trước khi mở bán.
2. Chỉ bán thuốc không kê đơn (OTC): Theo Luật số 44/2024/QH15, bán lẻ online chỉ được áp dụng với thuốc thuộc Danh mục thuốc không kê đơn do Bộ Y tế công bố (hiện có hàng nghìn sản phẩm hóa dược, sinh phẩm và thuốc dược liệu cổ truyền đáp ứng tiêu chí an toàn). Tuyệt đối không bán thuốc kê đơn (trừ trường hợp đặc biệt cách ly y tế theo hướng dẫn Bộ Y tế).
3. Triển khai tư vấn bắt buộc: Mọi đơn hàng online phải qua bước tư vấn trực tuyến bởi dược sĩ có chứng chỉ hành nghề. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ tư vấn để xuất trình khi thanh tra.
4. Đầu tư hạ tầng công nghệ: Sử dụng phần mềm quản lý nhà thuốc kết nối hệ thống Dược quốc gia, hỗ trợ hóa đơn điện tử, kiểm soát hạn sử dụng và nguồn gốc. Website/app phải có chức năng đặt hàng trực tuyến rõ ràng, không sử dụng hình thức bán hàng cá nhân trên mạng xã hội không đủ điều kiện.
5. Đảm bảo giao nhận & bảo quản: Tổ chức giao thuốc đúng quy cách (đặc biệt thuốc cần bảo quản lạnh), tuân thủ Nghị định 85/2021/NĐ-CP về quản lý TMĐT hàng hóa hạn chế kinh doanh. Cung cấp hóa đơn điện tử và thông tin đầy đủ cho khách hàng.
6. Tuân thủ quảng cáo & bảo vệ người tiêu dùng: Quảng cáo phải đúng Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và không được đưa thông tin sai sự thật về công dụng thuốc. Ưu tiên nền tảng TMĐT đã được cấp phép hoạt động.
Việc tuân thủ các quy định này không chỉ giúp tránh xử phạt hành chính mà còn nâng cao uy tín, minh bạch nguồn gốc thuốc — yếu tố ngày càng quan trọng với người tiêu dùng.
Năm 2026 được xem là năm “bùng nổ” kênh bán thuốc online hợp pháp khi hạ tầng chuyển đổi số y tế tiếp tục được đẩy mạnh theo Quyết định 3516/QĐ-BYT ngày 12/11/2025 phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số Bộ Y tế giai đoạn 2025-2030 và Quyết định 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình chuyển đổi số quốc gia. Các chuỗi nhà thuốc lớn và quầy thuốc độc lập đang gấp rút hoàn thiện hệ thống để tận dụng cơ hội.
Các cơ sở bán lẻ thuốc cần nhanh chóng rà soát, cập nhật quy trình và công nghệ theo đúng Luật Dược 2016 (sửa đổi 2024), Thông tư 11/2025/TT-BYT và các văn bản hướng dẫn để vừa tăng trưởng doanh thu vừa đảm bảo an toàn cho người dân.
Nguồn tham khảo chính: Luật số 44/2024/QH15; Thông tư 11/2025/TT-BYT; Nghị định 163/2025/NĐ-CP; Quyết định 3516/QĐ-BYT; Thông tư 02/2018/TT-BYT (đã sửa đổi).
Bài viết được biên soạn dựa trên các văn bản pháp luật Việt Nam hiện hành có hiệu lực đến tháng 5/2026. Các cơ sở nên kiểm tra trực tiếp Cổng thông tin điện tử của Cục Quản lý Dược (dav.gov.vn) và Sở Y tế địa phương để cập nhật danh mục thuốc không kê đơn và mẫu thông báo mới nhất.
Luật số 44/2024/QH15 (có hiệu lực từ 1/7/2025) sửa đổi khoản 2 Điều 6 và điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Dược 2016, cho phép hoạt động mua bán thuốc, nguyên liệu làm thuốc qua sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng TMĐT bán hàng, website có chức năng đặt hàng trực tuyến — ngoại trừ hành vi bị nghiêm cấm tại địa điểm không ghi trên Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược. Đây là cơ sở pháp lý cao nhất hợp pháp hóa kênh bán hàng online sau nhiều năm chờ đợi.
Thông tư 11/2025/TT-BYT (ban hành ngày 16/5/2025, hiệu lực 1/7/2025) sửa đổi, bổ sung Thông tư 02/2018/TT-BYT về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (GPP) đã quy định chi tiết điều kiện triển khai. Cụ thể:
- Cơ sở phải có văn bản thông báo hoạt động bán lẻ thuốc theo phương thức thương mại điện tử gửi Sở Y tế nơi đặt địa điểm kinh doanh trước khi bắt đầu (theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Thông tư). Khi ngừng hoạt động phải thông báo theo Mẫu số 02.
- Bắt buộc tổ chức tư vấn, hướng dẫn trực tuyến về cách sử dụng thuốc, bảo quản thuốc thông qua thiết bị, công nghệ thông tin (audio, video hoặc tin nhắn dữ liệu) trước khi bán. Chỉ được bán sau khi đã tư vấn xong và phải lưu giữ thông tin liên hệ người mua cùng tóm tắt nội dung tư vấn.
- Phải có thiết bị và triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, kết nối mạng, đảm bảo kiểm soát xuất xứ, giá cả, nguồn gốc thuốc mua vào – bán ra; liên thông dữ liệu với hệ thống thông tin về dược theo quy định của Bộ Y tế về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.
Nghị định 163/2025/NĐ-CP (ban hành 29/6/2025) hướng dẫn thi hành Luật Dược sửa đổi cũng làm rõ trách nhiệm của cơ sở bán lẻ khi tham gia TMĐT.
Bí kíp bán hàng online hợp pháp năm 2026
Dựa trên các quy định trên, các nhà thuốc, quầy thuốc cần thực hiện ngay các bước sau để tránh vi phạm:
1. Chuẩn bị pháp lý đầy đủ: Cập nhật Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược và GPP theo Thông tư 11/2025/TT-BYT, bổ sung phạm vi kinh doanh TMĐT nếu chưa có. Gửi thông báo Sở Y tế trước khi mở bán.
2. Chỉ bán thuốc không kê đơn (OTC): Theo Luật số 44/2024/QH15, bán lẻ online chỉ được áp dụng với thuốc thuộc Danh mục thuốc không kê đơn do Bộ Y tế công bố (hiện có hàng nghìn sản phẩm hóa dược, sinh phẩm và thuốc dược liệu cổ truyền đáp ứng tiêu chí an toàn). Tuyệt đối không bán thuốc kê đơn (trừ trường hợp đặc biệt cách ly y tế theo hướng dẫn Bộ Y tế).
3. Triển khai tư vấn bắt buộc: Mọi đơn hàng online phải qua bước tư vấn trực tuyến bởi dược sĩ có chứng chỉ hành nghề. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ tư vấn để xuất trình khi thanh tra.
4. Đầu tư hạ tầng công nghệ: Sử dụng phần mềm quản lý nhà thuốc kết nối hệ thống Dược quốc gia, hỗ trợ hóa đơn điện tử, kiểm soát hạn sử dụng và nguồn gốc. Website/app phải có chức năng đặt hàng trực tuyến rõ ràng, không sử dụng hình thức bán hàng cá nhân trên mạng xã hội không đủ điều kiện.
5. Đảm bảo giao nhận & bảo quản: Tổ chức giao thuốc đúng quy cách (đặc biệt thuốc cần bảo quản lạnh), tuân thủ Nghị định 85/2021/NĐ-CP về quản lý TMĐT hàng hóa hạn chế kinh doanh. Cung cấp hóa đơn điện tử và thông tin đầy đủ cho khách hàng.
6. Tuân thủ quảng cáo & bảo vệ người tiêu dùng: Quảng cáo phải đúng Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và không được đưa thông tin sai sự thật về công dụng thuốc. Ưu tiên nền tảng TMĐT đã được cấp phép hoạt động.
Việc tuân thủ các quy định này không chỉ giúp tránh xử phạt hành chính mà còn nâng cao uy tín, minh bạch nguồn gốc thuốc — yếu tố ngày càng quan trọng với người tiêu dùng.
Năm 2026 được xem là năm “bùng nổ” kênh bán thuốc online hợp pháp khi hạ tầng chuyển đổi số y tế tiếp tục được đẩy mạnh theo Quyết định 3516/QĐ-BYT ngày 12/11/2025 phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số Bộ Y tế giai đoạn 2025-2030 và Quyết định 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình chuyển đổi số quốc gia. Các chuỗi nhà thuốc lớn và quầy thuốc độc lập đang gấp rút hoàn thiện hệ thống để tận dụng cơ hội.
Các cơ sở bán lẻ thuốc cần nhanh chóng rà soát, cập nhật quy trình và công nghệ theo đúng Luật Dược 2016 (sửa đổi 2024), Thông tư 11/2025/TT-BYT và các văn bản hướng dẫn để vừa tăng trưởng doanh thu vừa đảm bảo an toàn cho người dân.
Nguồn tham khảo chính: Luật số 44/2024/QH15; Thông tư 11/2025/TT-BYT; Nghị định 163/2025/NĐ-CP; Quyết định 3516/QĐ-BYT; Thông tư 02/2018/TT-BYT (đã sửa đổi).
Bài viết được biên soạn dựa trên các văn bản pháp luật Việt Nam hiện hành có hiệu lực đến tháng 5/2026. Các cơ sở nên kiểm tra trực tiếp Cổng thông tin điện tử của Cục Quản lý Dược (dav.gov.vn) và Sở Y tế địa phương để cập nhật danh mục thuốc không kê đơn và mẫu thông báo mới nhất.
